Turystyka narciarska

Gdzie na nartach turystycznie?

Turystykę narciarską na terenie TPN można uprawiać na szlakach turystycznych oraz szlakach narciarskich. Skiturowcy korzystają również z tras narciarskich oraz nartostrad, które często kojarzone są tylko z narciarstwem zjazdowym.
Gęsta sieć szlaków narciarskich znajduje się w górnej części Doliny Bystrej, a dokładniej w Dolinie Goryczkowej i Kondratowej. Kolejny szlak to dawna nartostrada prowadząca z Hali Gąsienicowej do Kuźnic. Jeszcze inny zlokalizowany jest w Dolinie Chochołowskiej.

Jak oznakowane są szlaki narciarskie?

Na szlakach turystycznych obowiązuje oznakowanie letnie, często niewidoczne w zimie. Na szlakach przebiegających przez tereny leśne znaki mogą być częściowo widoczne i stosunkowo łatwo można odgadnąć ich przebieg. W terenach położonych powyżej górnej granicy lasu nie jest to już takie proste. Szlaki te nie są utrzymywane, dodatkowo oznakowane ani też zabezpieczane. W związku z tym w okresie zalegania pokrywy śnieżnej korzystanie ze szlaków położonych powyżej górnej granicy lasu wymaga dokładnej znajomości ich przebiegu.
Sprawa zimowego oznakowania Tatr nie jest sprawą nową. Wielki miłośnik narciarstwa, Józef Oppenheim, w swoim przewodniku narciarskim z 1936 r. pisze: „Wszelkie znakowanie zimowe odgrywa jedynie rolę pomocniczo-orientacyjną, co do kierunku najwyżej, lecz nie może być ściśle brane jak latem. Znakowanie w terenie, gdzie insolacja, wiatr i różnorodność opadu wytwarzać mogą co dnia nieobliczalnie zmienne warunki, musi być traktowana przez narciarza jako drogowskaz kierunku – nigdy jako droga, której niewolniczo trzymać się wypadnie”.
Kwestia ta była wielokrotnie dyskutowana. Ostatecznie przyjęto zasadę o nieznakowaniu szlaków powyżej górnej granicy lasu. Pamiętajmy, że w czasach Oppenheima niewiele osób uprawiało turystykę w zimie. Łatwiej było więc grupę tę edukować. Dzisiaj już wiadomo, że postawienie tyczek w jakimkolwiek miejscu Tatr spowoduje, że sznur turystów będzie podążał dokładnie śladem przez nie wyznaczonym. A to może być zgubne.
Szlaki narciarskie w okresie ich udostępnienia oznakowane są pomarańczowymi drogowskazami i piktogramami.

Zasady i zalecenia

• Turystyka narciarska może być uprawiana tylko wtedy, gdy pokrywa śnieżna zabezpiecza roślinność i glebę przed oddziaływaniem narciarstwa.
• Pierwszeństwo mają zawsze piesi oraz osoby podchodzące na nartach. 
  Powyżej górnej granicy lasu turystykę narciarską można uprawiać z odstępstwem od przebiegu letnich szlaków, ale tylko wtedy, gdy przejście szlakiem zagrażałoby bezpieczeństwu, głównie z powodu zagrożenia lawinowego.
• Część szlaków narciarskich jest jednokierunkowa, tam należy się poruszać zgodnie z określonym kierunkiem.
• Obowiązujące przepisy zabraniają podchodzenia nartostradą, która ma służyć wyłącznie do zjazdu. Poruszanie się w przeciwnym kierunku stwarza niebezpieczeństwo zarówno dla zjeżdżającego, jak i podchodzącego.
• Po szlakach narciarskich  wolno poruszać się wyłącznie na nartach.
• Szlaki turystyczne Myślenickie Turnie – Kasprowy Wierch oraz Dolina Gąsienicowa (Dolina Sucha Stawiańska) – Liliowe udostępnia się wyłącznie do podejścia, ponieważ są położone  w bezpośrednim sąsiedztwie tras narciarskich, którymi łatwo można zjechać.
• Trzeba także pamiętać, że od 1 grudnia do 31 maja zamykane są dla ruchu turystycznego, a więc również dla turystyki narciarskiej następujące odcinki szlaków turystycznych:
  • Przełęcz w Grzybowcu – Wyżnia Kondracka Przełęcz
  • Dolina Tomanowa – Chuda Przełączka
  • Dolina Pięciu Stawów Polskich – Świstówka Roztocka – Morskie Oko

• Na szlakach turystycznych obowiązuje ruch prawostronny. Dotyczy to szczególnie szlaków prowadzących dolinami, gdzie panuje duży ruch turystyczny.
• W okresie od 1 kwietnia do 30 listopada wszystkie szlaki turystyczne są zamknięte od zmierzchu do świtu.
• Przed wyjściem w Tatry w okresie zimowym zawsze należy sprawdzić aktualny stopień zagrożenia lawinowego oraz zapoznać się z zaleceniami dotyczącymi uprawiania turystyki dla danego stopnia zagrożenia. Należy również sprawdzić komunikat turystyczny TPN. Wędrowanie w zimie po tatrzańskich szlakach wymaga odpowiedniej wiedzy, używania sprzętu i wyposażenia umożliwiającego poruszanie w takich warunkach, a także umiejętności oceny zagrożenia lawinowego w terenie. Zawsze można również skorzystać z usług uprawnionego przewodnika.

Podchodzenie trasą narciarską

Turystykę narciarską można również uprawiać na trasach narciarskich, ale po ich uruchomieniu. Podchodząc, należy poruszać się wzdłuż krawędzi trasy. Nie wolno podchodzić jej środkiem czy tez robić szerokich zakosów. Trasę podejścia należy dobrać tak, by nie kolidowała ona z trasą narciarzy zjazdowych.

Dlaczego w innych rejonach nie można?

Szlaki i tereny udostępniane dla turystyki narciarskiej stanowią bardzo gęstą sieć komunikacyjną i nie ma potrzeby wyznaczania kolejnych. 

Jaki dokument decyduje o tym, co udostępniono skiturowcom?

Uprawianie turystyki narciarskiej na terenie TPN reguluje Zarządzenie nr 6/2009 Dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego w sprawie uprawiania w sprawie ruchu pieszego, rowerowego oraz uprawiania narciarstwa na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, dostępne tutaj. Skiturowcy, jak wszyscy pozostali, są również zobowiązani do przestrzegania ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Czy można wypożyczyć sprzęt skiturowy?

W Zakopanem jest kilka punktów, w których można wypożyczyć kompletny sprzęt narciarski, a także raki, czekan czy zestaw lawinowy.

Skituring na Słowacji

Szczegółowe informacje na temat możliwości uprawiania turystyki narciarskiej w Tatrach Słowackich można znaleźć na stronie Parku słowackiego TANAP-u.