On czyli Prawie wszystko o tatrzańskim niedźwiedziu

Niedźwiedź, Mospanie! Od czasów, kiedy Wojski z tą wiadomością dotarł do Soplicowa

minęło 200 lat, a wraz z ich upływem coraz rzadziej na ziemiach polskich można

było spotkać to wspaniałe zwierzę. Niedźwiedzie praktycznie wytępiono na niżu Polski

już w XVIII w., w XIX i na początku XX w. występowały jeszcze w górach, ale i tam były

coraz rzadziej spotykane. Jedynym miejscem, gdzie przetrwały, gdzie żyły od zawsze

i zawsze, pozostały TATRY. Wprawdzie i tu było ich coraz mniej, a wyprawy i sukcesy

łowieckie Sabały oraz innych polowacy powoli przechodziły do legendy, jednak niedźwiedzie, jak ostatni Mohikanie, właśnie tu, w niedostępnych tatrzańskich ostępach pędził

swój żywot. Wprowadzenie ich na listę gatunków chronionych zwiększyło szanse przetrwania

ale trzeba było długich lat, aby z resztek rodu dawnych władców puszcz i ostę-

pów odrodziły się populacje następców. Niedźwiedź obecnie podlega ochronie w wielu

krajach, jego los zabezpieczają konwencje międzynarodowe, jednak warto stwierdzić, że

Polska wysiłek ochrony tego gatunku podjęła znacznie wcześniej i że zaowocował on

sukcesem. Ponowne pojawianie się, zaledwie przed kilkoma dziesiątkami lat, niedźwiedzi

w polskich górach przez długi czas przyjmowano z niedowierzaniem i zdziwieniem.

Rychło okazało się, że można je spotkać nawet tam, gdzie ich od dawna nie było i nikt

się ich nie spodziewał. Innym ponownym odkryciem było stwierdzenie, że współżycie

z tym gatunkiem na ograniczonej przestrzeni stwarza szereg problemów, a problemy

te chyba najwyraźniej uwidoczniły się w Tatrach.

Autorzy: FILIP ZIĘBA, TOMASZ ZWIJACZ KOZICA
Tytuł: On czyli Prawie wszystko o tatrzańskim niedźwiedziu
stron: 120
oprawa miękka 175x240
Nr ISBN : 978-83-61788-14-0
rok wydania:  2010 Zakopane, wydanie II
Wydawnictwo: Wydawnictwo Tatrzański Park Narodowy

Spis treści

Wstęp 7

Rodowód niedźwiedzi 9

Od psowatych do niedźwiedzi 9

Najbliższa rodzina 10

Historia tępienia i ratowania 12

Co nieco o rozmieszczeniu i liczebności 19

Sabała, Sabała, sabałowe dzieci... 23

Z chciwości i ze strachu 23

W pogoni za grubym zwierzem 24

W książkach i na obrazach 28

Na mapach i planach, czyli niedźwiedź. w topografii tatrzańskiej 31

Niedźwiedź, jaki jest. 37

Brunatny, ale nie zawsze 37

Pozory mylą 37

Określanie wieku 44

Jak długo żyją i jak kończą swój żywot 44

W zderzeniu z cywilizacją 47

Indywidualista z charakterem 51

Drapieżny roślinożerca 52

Miś polować też potrafi 58

Niedźwiedź w kosorze, jak lis w kurniku 59

Stary niedźwiedź nie śpi mocno 63

W poszukiwaniu gawry 66

Od zimy do zimy czyli cykl roczny 69

Społeczność samotników 71

Kto komu wchodzi w drogę 75

Synantropizacja 75

Przypadek Magdy. 77

Złapać i wywieść w ustronne miejsce? 79

Resocjalizacja niedźwiedzi i turystów 81

Z tej historii jest nauka 82

Pastuch (elektryczny) lepszy od juhasa 83

Lepiej poznać to lepiej chronić 87

Obroża nie dla ozdoby 87

Tydzień, który wstrząsnął śmietnikami 88

Terytorium na pół parku 95

W piętkę i w palce 99

Zwiedzaj, ale nie przeszkadzaj żyć 105

Zapomniane imię 105

Bać się, czy nie bać 105

Ślady niedźwiedzich pazurów 108

Co zrobić przy zbyt bliskim spotkaniu? 111

Co pokaże przyszłość 113

Podziękowania 114

Summary 115

Literatura 119